separator

چالش‌های پیاده‌سازی فناوری زنجیره بلوک

 مسعود عسگری مهر در مقاله‌ای با عنوان «شناسایی و اولویت‌بندی چالش‌های پیاده‌سازی فناوری بلاکچین در صنعت بانکداری ایران» بیان کرد: نظام بانکی تحت تأثیر فناوری‌های نوین، نیازمند بازآفرینی است و یکی از فناوری‌های نوین، تاثیرگذار و رو به توسعه، فناوری زنجیره بلوک است. زنجیره بلوک با معماری و فناوری متفاوت خود، حوزه‌های گوناگونی را تحت تاثیر قرارداده و امکان ارائه خدمات مالی را در بستری امن و منعطف برقرار خواهد نمود. 
عسگری مهر بهبود کارایی (مشتمل بر صرفه‌جویی هزینه‌ای) برای کسب‌وکارها و کاربران نهایی، فعال‌سازی منابع درآمدی جدید، فعال‌سازی مدل‌های جدید اقتصادی و کسب‌وکار، بهبود انعطاف‌پذیری و امنیت در سیستم‌های تراکنشی، توانمندسازی کاربران نهایی، بهبود اعتماد در تراکنش‌ها و ایجاد سازوکاری اصولی برای قراردادهای هوشمند را به عنوان مهم‌ترین مزایای فناوری زنجیره بلوک مطرح کرد. 
وی در پایان مهم‌ترین چالش‌های پیاده‌سازی فناوری زنجیره بلوک در ایران را به ترتیب اولویت چنین برشمرد: مسائل و مشکلات حوزه قوانین، مقررات و رگولاتوری، چالش‌های توسعه پروتکل‌ها، مکانیزم‌ها و رمزنگاری، امنیت و حفظ حریم خصوصی، امکان تعامل با سیستم‌های سنتی موجود و سایر سیستم‌های مشابه، جدید بودن و عدم بلوغ تکنولوژی، معماری و مدیریت توسعه نرم‌افزار، عدم آگاهی مردم و فعالان حوزه خدمات مالی و بانکداری نسبت به فناوری، چالش‌های مربوط به زیرساخت‌های پردازشی و در نهایت شبکه و مقیاس‌پذیری.
در ادامه نشست دکتر سمیه حیدری مقاله‌ای با عنوان «بهره‌مندی از تکنولوژی دفتر کل توزیع‌شده در تسویه اوراق بهادار» ارائه کرد. او با اشاره به مواردی همچون تکیه بر یک دفترکل مرکزی، امنیت پایین، عدم شفافیت، هزینه بالا و سرعت پایین به عنوان کاستی‌های روش‌های متمرکز سنتی، محورهایی مانند پرداخت‌های بین‌المللی، زیرساخت بازارهای مالی، ثبت وثایق و بازار اوراق بهادار را جزو حوزه‌های کاربرد فناوری دفتر کل توزیع شده (DLT) برشمرد. 
حیدری در ادامه افزود: دفتر کل توزیع شده از ویژگی‌هایی همچون مدیریت غیرمتمرکز، قابلیت اعتماد در فضای بی‌اعتمادی و رمزنگاری برخوردار است. می‌توان دفتر کل توزیع شده را از جهت سطح دسترسی به اطلاعات به دو نوع عمومی و اختصاصی و از جهت نحوه پیاده‌سازی اجماع عمومی به دو نوع دارای مجوز و بدون مجوز تقسیم کرد. 
دکتر حیدری کاهش هزینه‌های مدیریت اطلاعات و تصحیح داده‌ها، زمان قابل انعطاف تسویه، تهاتر خودکار، مالکیت مستقیم، شفافیت، امنیت و مقاومت بالا را به عنوان مهم‌ترین مزایای به‌کارگیری فناوری دفتر کل توزیع شده و ویژگی رسمیت داشتن، لزوم سپرده‌گذاری، تحویل در قبال پرداخت، محرمانگی و احراز هویت را از جمله چالش‌های آن برشمرد. وی با اشاره به مطالعات گسترده بانک‌های مرکزی کشورهای توسعه یافته در زمینه کاربرد این فناوری، پروژه جسپر کانادا را به عنوان نمونه‌ای از طرح‌های اجرا شده در تراکنش‌های مالی، به طور مختصر معرفی کرد.
عماد ایرانی در مقاله سوم این نشست با عنوان: «مقیاس‌پذیری زنجیره بلوک برای پرداخت‌های خرد» گفت: پرداخت‌های خرد روزانه حجم عمده‌ای از تراکنش‌های مالی کشور را تشکیل می‌دهند و پیش‌بینی می‌شود ۲۰۰ میلیون تراکنش در روز داشته باشند. پرداخت‌های خرد از نظر منابع مالی برای بانک‌ها و موسسات مالی بسیار کم‌ارزش‌اند و تعداد بسیار زیادی از این نوع تراکنش‌ها در بازه زمانی کم صورت می‌پذیرد. 
ایرانی با مقایسه بین مدل مرکزی و مدل مبتنی بر زنجیره بلوک، پایداری سامانه، سرعت انجام تراکنش، امنیت، منابع پردازشی، کارمزد، نظارت، شفافیت عملکرد، نیروی کار، توسعه‌پذیری و استحکام را از جمله وجوه تمایز این دو مدل دانست. او در جمع‌بندی مقاله خود تاکید کرد که استفاده از زنجیره بلوک، فارغ از امنیت، استحکام و توسعه‌پذیری، با مشخصات یک نظام پرداخت خرد سریع و چابک فاصله زیادی دارد.
مرتضی علاء‌الدینی در آخرین مقاله این نشست با عنوان «چالش‌های فناوری، اقتصاد و نظارت ارزهای دیجیتالی (نتایج مطالعه تعدادی پرونده قضایی مرتبط)» پس از بیان کلیاتی درباره ارزهای دیجیتال و ماهیت آنها، نتایج حاصل از بررسی پرونده‌های قضایی مرتبط خارجی را در سه حوزه فناوری، اقتصادی و نظارتی مطرح کرد. 
علاء‌الدینی چالش‌ّهای مرتبط با فناوری را چنین برشمرد: تغییر در فناوری و تجهیزات، شبکه بدون نظارت و هک‌های اینترنتی و مواردی نظیر شبکه تاریک (Dark web). وی همچنین نوسان نرخ ارز و تغییر ارزش دفتری تجهیزات استخراج، دردسرها و زیان‌های مالی ناشی از تقلب و پولشویی و طبقه‌بندی غیرپولی را جزو چالش‌های اقتصادی برشمرد. علاء‌الدینی چالش‌های مربوط به محور نظارتی را شامل اقدامات و اعمال نادرست یا فریبکارانه موثر بر داد و ستد، عملیات پولی و پرداخت بدون مجوز یا ثبت نشده و موضوعات مرتبط با لحاظ کردن مقررات پولی برای ارزهای دیجیتالی دانست.