ورود کاربر
ایمیل
کلمه عبور
کلمه عبور را فراموش کرده ام  |
 
تاريخ : بيستم و هشتم خرداد 1393 ساعت 16:19   |   کد : 214

گزارش نشست تأمین مالی مسکن، چالش ها و راهکارها
 نشست سیاستی تأمین مالی مسکن، چالش ها و راهکارها، با سخنرانی جعفر مهدی‌زاده، دکتر محمدهاشم بت شکن و دکتر حسن قالیباف اصل  در روز اول همایش در سالن رضایی‌نژاد برگزار شد. ...

 

نشست سیاستی تأمین مالی مسکن، چالش ها و راهکارها، با سخنرانی جعفر مهدی‌زاده (رئیس دایره سیاست‌های پولی و اعتباری بانک مرکزی)، دکتر محمدهاشم بت شکن (مدیرعامل بانک مسکن) و دکتر حسن قالیباف اصل (مدیرعامل شرکت بورس اوراق بهادار تهران) در روز اول همایش در سالن رضایی‌نژاد برگزار شد. دکتر علی ارشدی هیئت علمی پژوهشکده پولی و بانکی، ریاست این نشست را بر عهده داشت.

 در سخنرانی اول با موضوع  برآورد آثار پولی و تورمی تأمین مالی طرح مسکن مهر، آقای مهدی‌زاده به بررسی تحولات گذشته طرح مسکن مهر، نتایج اجرایی آن، برآورد آثار پولی  تأمین مالی مسکن مهر و اصلاح رویه تأمین مالی این طرح پرداخت. رئیس دایره سیاست‌های پولی و اعتباری بانک مرکزی اظهار داشت فقدان یک برنامه مالی مشخص برای تأمین مالی مسکن مهر و استقراض از منابع بانک مرکزی از دلایل رشد پایه پولی و نقدینگی در سال های اخیر است. وی تأکید کرد شدت تاثيرگذاري تأمين مالي طرح مسکن مهر در سال­هاي 1389 و 1390 به حدي بود که بدون لحاظ افزايش بدهي بانک مسکن به بانک مرکزي، رشد پايه پولي در اين سال­ها منفي بوده است. رئیس دایره سیاست‌های پولی و اعتباری بانک مرکزی در ادامه به بررسی عملکرد بانک مسکن و بانک مرکزی در پیاده‌سازی طرح مسکن مهر پرداخت. اختصاص خطوط اعتباري بانک مرکزي به اجراي مسکن مهر باعث افزايش عملکرد این طرح از نيمه دوم سال 1388 گرديد. در پايان اسفند 1392 بدهي بانک مسکن به بانک مرکزي به حدود 444.7 هزار ميليارد ريال رسيد که به ترتيب 70.1 و 38.6 درصد از کل بدهي بانک­ها به بانک مرکزي و پايه پولي کشور را تشکيل داد. مهدی زاده تأکید کرد بخش عمده اين بدهي به صورت اضافه برداشت بانک مسکن از منابع بانک مرکزي به وجود آمد و بانک مرکزي تنها به دليل عدم اختلال در شبکه بانکي کشور به آن تمکين نمود. در پايان سال 1392 و به موجب مصوبه جلسه مورخ 92/11/8 شوراي محترم پول و اعتبار، مانده اضافه برداشت بانک مسکن از منابع بانک مرکزي به خط اعتباري تبديل شد. مطابق با يک هزار و يکصد و هفتاد و دومين صورتجلسه مورخ 1392/11/8 شوراي محترم پول و اعتبار با اعطاي حداکثر سه سال دوره تنفس از ابتداي سال 1392 به قراردادهاي فعلي بانک مسکن موافقت به عمل آمد و مقرر شد تا بعد از اتمام دوره تنفس ياد شده منابع حاصل از بازپرداخت اقساط تسهيلات مسکن مهر صرف بازپرداخت بدهي بانک مسکن به بانک مرکزي شود. سقف تعهدات بانک مسکن در رابطه با طرح مسکن مهر معادل 500 هزار ميليارد ريال تعيين گرديد. با توجه به حجم قرادادهاي منعقده بانک مسکن تا پايان ارديبهشت سال 1393 (477 هزار ميليارد ريال)، اين امکان وجود دارد که تعهدات بانک مسکن در خصوص طرح مسکن مهر به ميزان 23 هزار ميليارد ريال افزايش يابد. افزايش دوره تقسيط طرح‌هاي مسکن مهر  (مجموع دوره مشارکت مدني و فروش اقساطي) از 15 سال به 20 سال انجام شد و یک دوره تنفس سه ساله به قراردادهاي فعلي بانک مسکن (زمان اجراي اين بند به صلاحديد بانک مرکزي از ابتداي سال 1392 تعيين گرديد) اعطا شد. سقف بدهي بانک مسکن به بانک مرکزي (با لحاظ بازخريد اوراق مشارکت بانک مسکن) معادل 450 هزار ميليارد ريال تعيين گرديد. حجم بدهي بانک مسکن به بانک مرکزي در پايان سال 1392 حدود 445 هزار ميليارد ريال بوده است که تا پايان فروردين ماه سال 1393 حدود 48 درصد از تسهيلات مشارکت مدني طرح مسکن مهر به مرحله فروش اقساطي رسيده است. علاوه بر اين تا مقطع ياد شده، سهم کمي (2.3 درصد) از مطالبات بانک مسکن که به مرحله فروش اقساطي رسيده‌اند، غيرجاري شده‌ است. بنابراين ظرفيت مناسبي براي بازگشت منابع به بانک مسکن و افزايش توان تسهيلاتي بانک مسکن براي تکميل طرح مسکن مهر وجود دارد. در حال حاضر با اصلاحات صورت گرفته در خصوص تامين مالي طرح مسکن مهر، علاوه بر ايجاد امکان تداوم تامين مالي اين طرح، زمينه بروز عوارض منفي رويه گذشته از بين رفته است.

 

در سخنرانی دوم با موضوع نظام تامین مالی مسکن از طریق بازار رهن، دکتر بت شکن به اهمیت بخش مسکن در سیاست های کلان کشور و تصمیمات خانوارها برای مسکن پرداخت. مدیرعامل بانک مسکن در ابتدای سخنانش به ارائه آمار بخش ساختمان و مستغلات پرداخت. بر این اساس، مستغلات و خدمات حرفه­ای و غیرحرفه­ای در مجموع 21 درصد از تولید ناخالص داخلی کشور در سال 91 را به خود اختصاص داده است. تشکیل سرمایه ثابت ناخالص کشور به قیمت­های جاری در سال 1391 معادل 1610 هزار میلیارد ریال بوده است که 51.7 درصد آن به فعالیت ساختمان مربوط است. حجم سرمایه­گذاری بخش خصوصی در ساختمان­های جدید مناطق شهری در سال 1391 حدود 614 هزار میلیارد ریال بوده است. بررسی تعداد شاغلان بخش ساختمان در سال 1390 نشان می­دهد که حدود 3.1 میلیون نفر در بخش ساختمان اشتغال دارند که نسبت به کل جمعیت شاغل به منزله سهم 15.3 درصدی از شاغلین کشور در این حوزه است. براساس گزارش بودجه خانوار بانک مرکزی، گروه مسکن به ترتیب 30.9 و 32.4 درصد از کل هزینه های خانوار در سال 1391 و 9 ماهه اول سال 1392 را به خود اختصاص داده است. همچنین تسهیلات اعطایی سال 1392 بابت بخش مسکن و ساختمان در بخش تجاری برابر 19923، تخصصی برابر 123868، دولتی برابر 143790، اخیراً غیردولتی شده برابر 46235، غیردولتی و موسسات اعتباری برابر 84973، کل بانک‌های غیردولتی برابر 131208 و شبکه بانکی برابر 274998 میلیارد ریال بوده است. کل تسهیلات اعطایی بخش مسکن به کل تسهیلات اعطایی بانک ها و موسسات اعتباری طی 11 ماهه سال 1392 برابر 12.7 درصد بوده است که سهم بانک مسکن از کل شبکه بانکی بابت تسهیلات پرداختی به بخش مسکن و ساختمان برابر 41.8 درصد بوده است. علاوه بر ارائه این آمارها، مدیر عامل بانک مسکن بر روش تأمین مالی با ساختار مبتنی بر بانک و ساختار مبتنی بر بازار به عنوان روش­های بهینه تأمین مالی مسکن در سیاست های کلان دولت تاکید کرد و ویژگی های تأمین مالی مسکن در کشورهای پیشرفته و ایران را در چهار حوزه 1) نظام مبتنی بر سپرده، 2) نهادهای رهنی مبتنی بر اوراق قرضه، 3) اوراق بهادار سازی وام ها و 4) بانــک های صندوق های مسکن دولتی بررسی نمود. در پایان، مدیر عامل مسکن راهکارهای ذیل را برای تأمین مالی مسکن ارائه کرد:

1.       افزایش سرمایه بانک مسکن

2.       ضرورت کاهش نرخ سپرده قانونی برای سپرده­های بانک مسکن

3.       جذب سپرده­های قرض الحسنه پس­انداز برای اعطای تسهیلات مسکن

4.       امکان رسوب بخشی از وجوه سپرده­گذاری دولتی نزد بانک

5.       انتشار اوراق به پشتوانه تسهیلات رهنی مسکن

6.       صدور مجوز جهت انتشار اوراق مشارکت، گواهی سپرده عام، خاص، صکوک و صندوق های زمین و ساختمان توسط بانک مرکزی و سازمان بورس و اوراق بهادار

7.       صدور مجوز ایجاد حساب صندوق پس انداز مسکن باز

8.       صدور مجوز برای تأسیس شرکت­های پس­انداز و تسهیلات مسکن منطقه­ای

 

در سخنرانی سوم دکتر قالیباف اصل، باتأکید بر نقش بازار سرمایه در تأمین مالی پروژه های اقتصادی، ساختار مالی کشورهای مختلف و عناصر تشکیل‌دهنده‌ی این بازارها را بررسی و با ایران مقایسه نمود. افزون بر این، وی با بررسی ظرفیت‌های بازار سرمایه‌ی ایران طی سال های 1386 تا 1392  و توسعه روش‌های نوین تأمین مالی، راهکارهایی برای تعامل سازنده و پایدار بین بازار سرمایه و سیستم بانکی ارائه داد. مدیر عامل شرکت بورس در ادامه به این نکته اشاره نمود که در سال 1386 بانک‌ها 74 درصد، بودجه‌ی عمرانی دولت 17 درصد و بازار سرمایه 4 درصد از تأمین منابع مالی را برعهده داشته‌ و سایر منابع ( اوراق مشارکت دولتی و سرمایه‌گذاری خارجی) نیز 5 درصد از بخش‌های دیگر را تأمین مالی نموده­اند. در سال 1392، بانک‌ها با دارا بودن سهمی معادل 83 درصد، همچنان به عنوان منبع اصلی تأمین مالی برای سرمایه‌گذاران محسوب می‌شود. اگرچه سهم بازار سرمایه در تأمین مالی روند رو به رشدی داشته و سهم آن از 4 درصد در سال 1386به 7 درصد در سال 1392 افزایش یافته است. همچنین، نسبت ارزش بازار به تولید ناخالص داخلی از 15 درصد در سال 1386 به 32 درصد در سال 1391 و 53 درصد در سال 1392 افزایش یافته‌است. علاوه بر این، اطلاعات منتشره‌ سازمان خصوصی‌سازی نشان می‌دهد که در سال‌های اخیر، بازار سرمایه نقش فعالی در واگذاری‌های دولتی داشته، به طوری‌که در سال 1392 بیش از 74 درصد از این واگذاری‌ها توسط بازار سرمایه صورت گرفت. همچنین حجم کل واگذاری‌های سازمان خصوصی‌سازی از سال 1384 تا پایان سال 1392معادل 1,260 هزار میلیارد ریال بوده است که بازار سرمایه با 806 هزار میلیارد ریال، سهم 64 درصدی از آن را به خود اختصاص داده است. لازم به ذکر است که سایر واگذاری‌های سازمان خصوصی سازی از طریق مزایده و مذاکره صورت گرفته است. دکتر قالیباف در ادامه بیان کرد در حال حاضر  10 بانک و مؤسسه‌ی مالی اعتباری در بورس اوراق بهادار تهران حضور دارند که این گروه از شرکت‌ها 4/12 درصد از ارزش بازار بورس تهران را در اختیار دارند. بانک‌های پذیرفته‌شده در بازار سرمایه با استفاده از سازوکار این بازار از افزایش سرمایه‌ی قابل ملاحظه‌ای برخوردار شده‌اند. به گونه‌ای که مجموع سرمایه‌ی بانک‌های پذیرفته‌شده در بازار سرمایه با 154درصد رشد از 75,075 به 190,873 میلیارد ریال رسیده ‌است. این در حالی است که بانک‌هایی با مدت حضور طولانی‌تر در بازار سرمایه (بانک کارآفرین) افزایش سرمایه‌ای 2329 درصدی را از سال 1382، تجربه کرده‌اند.

 

آدرس ايميل شما:  
آدرس ايميل دريافت کنندگان  
 



Powered by AtenaHamayesh